Πόσο χάνει σε αξία ένα αυτοκίνητο στην Ελλάδα

Κάθε ιδιοκτήτης ξέρει ότι το αυτοκίνητό του χάνει αξία. Ελάχιστοι ξέρουν με τι ρυθμό, και ο ρυθμός είναι που καθορίζει την πραγματική απόφαση: αν συμφέρει να πουληθεί φέτος ή του χρόνου, και πόσο κοστίζει στην πράξη η αναβολή.

Η καμπύλη δεν είναι ευθεία

Η απώλεια δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στα χρόνια. Το πρώτο έτος είναι πάντα το ακριβότερο, για έναν λόγο που έχει ελάχιστη σχέση με τη φθορά: την ημέρα της ταξινόμησης το αυτοκίνητο παύει να είναι καινούριο. Ο επόμενος αγοραστής δεν πληρώνει το περιθώριο του εμπόρου, τα έξοδα ταξινόμησης, την αναμονή παράδοσης ούτε τα εξτρά που επέλεξε κάποιος άλλος. Όλα αυτά φεύγουν από την τιμή σε μία μέρα, με το χιλιομετρητή σχεδόν στο μηδέν.

Το δεύτερο και το τρίτο έτος παραμένουν βαριά, αλλά για διαφορετικό λόγο: εκεί το αυτοκίνητο ανταγωνίζεται ακόμη ευθέως το καινούριο, με ενεργή εργοστασιακή εγγύηση και σχεδόν καμία ορατή φθορά. Από το τέταρτο έτος και μετά ο ανταγωνισμός αλλάζει - ο αγοραστής δεν συγκρίνει πια με ένα καινούριο αλλά με άλλα μεταχειρισμένα - και η ετήσια απώλεια μικραίνει αισθητά.

Γιατί η ελληνική καμπύλη είναι πιο ρηχή

Ένα καινούριο αυτοκίνητο στην Ελλάδα φτάνει στον αγοραστή φορτωμένο με τέλος ταξινόμησης και ΦΠΑ. Αυτό δεν ανεβάζει μόνο την τιμή του καινούριου: ανεβάζει το ταβάνι κάτω από το οποίο τιμολογείται όλη η μεταχειρισμένη αγορά. Όταν το καινούριο ισοδύναμο κοστίζει πολύ, το τριετές γίνεται σχετικά ελκυστικό, και το ίδιο ισχύει σε κάθε επόμενο σκαλί ηλικίας.

Στο ίδιο αποτέλεσμα συμβάλλει και η σύνθεση του ελληνικού στόλου, από τους παλαιότερους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αγορές όπου το μέσο αυτοκίνητο είναι επτά ή οκτώ ετών, ένα δεκαπενταετές είναι εμπορικά τέλος. Εδώ έχει αγοραστές, συνεργεία που το ξέρουν και ανταλλακτικά που κυκλοφορούν - και επομένως τιμή.

Υπάρχει και μια δύναμη προς την αντίθετη κατεύθυνση, που συχνά παραβλέπεται: τα εισαγόμενα μεταχειρισμένα. Για τα μοντέλα που εισάγονται μαζικά από τη Γερμανία και το Βέλγιο, η ελληνική τιμή δεν ορίζεται μόνο από την ελληνική προσφορά αλλά και από το πόσο κοστίζει να έρθει ένα ακόμη. Γι’ αυτό δύο αυτοκίνητα της ίδιας ηλικίας μπορεί να συμπεριφέρονται εντελώς διαφορετικά στην τιμή τους.

Τι μετακινεί πραγματικά την τιμή

Δύο αυτοκίνητα ίδιου μοντέλου και ίδιου έτους σπάνια έχουν την ίδια τιμή, και η απόσταση ανάμεσά τους είναι μεγαλύτερη απ’ όση περιμένουν οι περισσότεροι πωλητές. Κατά σειρά επίδρασης, στη σημερινή αγορά:

1. 01Καύσιμο. Η μεγαλύτερη μονή διαφορά σε αρκετές κατηγορίες. Το πετρέλαιο εξακολουθεί να ζητείται σε συγκεκριμένα μοντέλα και χρήσεις, αλλά όχι πια οριζόντια.
2. 02Κιβώτιο. Το αυτόματο έχει περάσει από «εξτρά» σε προσδοκία, ιδίως στα μικρά SUV της πόλης. Ένα χειροκίνητο σε μοντέλο που πωλείται κυρίως αυτόματο μένει περισσότερο στην αγγελία.
3. 03Χιλιόμετρα, με τον τρόπο που εξηγείται παρακάτω - όχι γραμμικά.
4. 04Ιστορικό συντήρησης. Πλήρες βιβλίο σέρβις με σφραγίδες αλλάζει την τιμή περισσότερο από οποιοδήποτε εξάρτημα εξοπλισμού, γιατί αφαιρεί ρίσκο από τον αγοραστή.
5. 05Προέλευση. Αυτοκίνητο ελληνικής αντιπροσωπείας με έναν ιδιοκτήτη τιμολογείται πάνω από ένα εισαγόμενο ίδιας ηλικίας και χιλιομέτρων.
6. 06Χρώμα και βαφή. Το χρώμα μετράει λιγότερο απ’ ό,τι νομίζουν οι πωλητές· τα ίχνη επαναβαφής μετράνε πολύ περισσότερο.

Τα χιλιόμετρα δεν κοστίζουν γραμμικά

Η απώλεια ανά δέκα χιλιάδες χιλιόμετρα δεν είναι σταθερή. Υπάρχουν σημεία όπου η τιμή πέφτει απότομα, και τα περισσότερα δεν είναι μηχανικά - είναι ψυχολογικά και, κυριολεκτικά, τεχνικά.

Ο πιο υποτιμημένος από αυτούς τους μηχανισμούς είναι τα φίλτρα αναζήτησης. Ο αγοραστής που ψάχνει «έως 100.000 χλμ» δεν βλέπει ποτέ το αυτοκίνητο με 103.000. Δεν το απορρίπτει· δεν του εμφανίζεται καθόλου. Ένα αυτοκίνητο λίγο πάνω από ένα στρογγυλό κατώφλι χάνει έτσι ένα κομμάτι του κοινού του πριν καν κριθεί η τιμή του, και μένει περισσότερο στην αγορά - κάτι που τελικά το πληρώνει ο πωλητής με έκπτωση.

Ο δεύτερος μηχανισμός είναι τα ορόσημα συντήρησης. Ένα αυτοκίνητο λίγο πριν από μια ακριβή προγραμματισμένη εργασία - ιμάντας χρονισμού, μεγάλο σέρβις, ελαστικά - τιμολογείται από τον αγοραστή σαν να την έχει ήδη ανάγκη, γιατί την έχει. Το ίδιο αυτοκίνητο με την εργασία καμωμένη και το τιμολόγιο στο χέρι κερδίζει σχεδόν το κόστος της πίσω.

Ποια μοντέλα κρατούν καλύτερα την αξία τους

Ο κανόνας που ισχύει σχεδόν παντού: κρατούν καλύτερα τα μοντέλα που κοστίζουν λίγο στη συντήρηση, έχουν φήμη αξιοπιστίας και πωλούνται σε μεγάλους αριθμούς, ώστε να υπάρχει πάντα αγοραστής. Ο συνδυασμός μετράει περισσότερο από τη μάρκα.

Πώς μετριέται εδώ, και τι δεν δείχνει

Οι αριθμοί παραπάνω προκύπτουν από τις ενεργές αγγελίες της ελληνικής αγοράς, τις ίδιες που τροφοδοτούν κάθε σελίδα τιμής αυτού του site. Αυτό σημαίνει δύο πράγματα που είναι σωστό να ειπωθούν καθαρά, γιατί κανένα εργαλείο αποτίμησης δεν τα ξεφεύγει.

• Πρόκειται για ζητούμενες τιμές, όχι για τιμές πώλησης. Οι πραγματικές συναλλαγές κλείνουν χαμηλότερα. Γι’ αυτό κάθε εκτίμηση εδώ δίνει και μια τιμή γρήγορης πώλησης, που είναι η πιο κοντινή σε μετρητά στο χέρι.
• Η σύγκριση είναι εγκάρσια, όχι διαχρονική: αντιπαραβάλλουμε τι ζητείται σήμερα για ένα αυτοκίνητο του 2016 και για ένα του 2022, όχι τι έπαθε το ίδιο αυτοκίνητο μέσα σε έξι χρόνια. Οι δύο ομάδες διαφέρουν και σε εξοπλισμό και σε εκδόσεις, οπότε το νούμερο είναι ένδειξη ρυθμού, όχι ιστορικό μιας συγκεκριμένης πινακίδας.

Το κατώφλι αγγελιών ανά μοντέλο υπάρχει για τον ίδιο λόγο: ένα μοντέλο με οκτώ αγγελίες μπορεί να παράγει εντυπωσιακό ποσοστό και να μη σημαίνει τίποτα. Όπου το δείγμα είναι μικρό, η σωστή απάντηση είναι ένα πιο πλατύ εύρος, όχι ένας πιο σίγουρος αριθμός.