Τεκμήριο αυτοκινήτου: τι άλλαξε και τι σημαίνει για την αξία του

Το τεκμήριο του αυτοκινήτου - επισήμως αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης - είναι το ποσό που η εφορία θεωρεί ότι ξοδεύετε ετησίως για να έχετε το όχημά σας. Δεν είναι φόρος από μόνο του: λειτουργεί ως ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Αν το δηλωθέν εισόδημά σας είναι μικρότερο από το άθροισμα των τεκμηρίων σας, φορολογείστε στο τεκμαρτό. Γι’ αυτό ένα αυτοκίνητο μπορεί να κοστίσει σε φόρο σε κάποιον με χαμηλό εισόδημα πολύ περισσότερο από ό,τι σε κάποιον με υψηλό.

Τι άλλαξε με τον ν. 5246/2025

Μέχρι τη μεταρρύθμιση, η αντικειμενική δαπάνη υπολογιζόταν από τον κυβισμό του κινητήρα: όσο μεγαλύτερος ο κινητήρας, τόσο μεγαλύτερο το τεκμήριο. Ο ν. 5246/2025 αποσύνδεσε τον υπολογισμό από τα κυβικά και τον στήριξε στις εκπομπές CO2, για τα οχήματα με πρώτη ταξινόμηση από την 1η Νοεμβρίου 2010 και μετά.

Η λογική είναι κλιμακωτή και όχι πλέον κατά κατηγορίες κυβισμού: υπάρχει ένα κατώφλι εκπομπών, στα 122 γραμμάρια CO2 ανά χιλιόμετρο, κάτω από το οποίο εφαρμόζεται η βασική επιβάρυνση των 2.000 ευρώ. Πάνω από αυτό, η επιβάρυνση αυξάνεται προοδευτικά ανά γραμμάριο εκπομπών - στην πρώτη ζώνη υπέρβασης κατά 30 ευρώ το γραμμάριο. Οι εκπομπές του δικού σας οχήματος αναγράφονται στην άδεια κυκλοφορίας, στο πεδίο V.7.

Τα παλαιότερα οχήματα δεν ακολουθούν

Η αλλαγή δεν είναι οριζόντια, και αυτό είναι το σημείο που παρανοείται συχνότερα. Για τα οχήματα με πρώτη ταξινόμηση πριν από την 1/11/2010 η βάση παραμένει ο κυβισμός, γιατί για μεγάλο μέρος του στόλου εκείνης της περιόδου δεν υπάρχει καταχωρημένη μέτρηση εκπομπών με τη σημερινή μεθοδολογία. Πρακτικά, ο ίδιος κινητήρας σε δύο οχήματα εκατέρωθεν αυτής της ημερομηνίας υπολογίζεται με δύο διαφορετικά συστήματα.

Και στις δύο περιπτώσεις εξακολουθεί να ισχύει μείωση ανάλογα με την παλαιότητα του οχήματος: όσο περνούν τα χρόνια από την πρώτη ταξινόμηση, τόσο μικραίνει η τεκμαρτή δαπάνη. Αυτός είναι και ο λόγος που ένα παλιό αυτοκίνητο μεγάλου κυβισμού βαραίνει λιγότερο απ’ όσο φοβούνται οι περισσότεροι - αλλά όχι μηδέν.

Ο φόρος πολυτελείας, που κρέμεται από το τεκμήριο

Ξεχωριστά από το τεκμήριο, αλλά υπολογιζόμενος πάνω σε αυτό, υπάρχει ο φόρος πολυτελούς διαβίωσης για τα επιβατικά με κινητήρα άνω των 1.928 κυβικών εκατοστών. Επιβάλλεται ως ποσοστό επί της αντικειμενικής δαπάνης, με τον συντελεστή να ανεβαίνει για τους μεγαλύτερους κινητήρες. Σημασία έχει η συνέπεια: για ένα όχημα μεγάλου κυβισμού, οτιδήποτε ανεβάζει την αντικειμενική δαπάνη ανεβάζει ταυτόχρονα και τον φόρο πολυτελείας.

Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει από την αλλαγή

• Κερδίζουν τα σύγχρονα υβριδικά. Χαμηλές εκπομπές με σχετικά μεγάλο κυβισμό ήταν στο παλιό σύστημα ακριβός συνδυασμός· τώρα μετράει μόνο το πρώτο σκέλος.
• Κερδίζουν τα μικρά αστικά χαμηλών εκπομπών, που πέφτουν κάτω από το κατώφλι και μένουν στη βασική επιβάρυνση.
• Χάνουν τα μεγάλα SUV και τα πολυτελή, όπου οι υψηλές εκπομπές πληρώνονται πλέον ανά γραμμάριο και σωρεύονται με τον φόρο πολυτελείας.
• Χάνουν αρκετά παλαιότερα βενζινοκίνητα της περιόδου 2011-2015 με μέτριο κυβισμό αλλά υψηλές εκπομπές για τη σημερινή κλίμακα - η κατηγορία που ξαφνιάζεται περισσότερο.
• Δεν αλλάζει τίποτα για ό,τι ταξινομήθηκε πριν από την 1/11/2010, που εξακολουθεί να υπολογίζεται με κυβικά.

Γιατί αυτό περνάει στην τιμή του μεταχειρισμένου

Εδώ είναι που η φορολογική αλλαγή γίνεται θέμα αξίας. Ο αγοραστής ενός μεταχειρισμένου δεν αγοράζει μόνο το αυτοκίνητο· αγοράζει και το ετήσιο κόστος του. Όταν ένα χαρακτηριστικό αρχίζει να κοστίζει κάθε χρόνο σε κάθε επόμενο ιδιοκτήτη, η αγορά το τιμολογεί - όχι αμέσως, αλλά αναπόφευκτα.

Το είδαμε ήδη να συμβαίνει με τα τέλη κυκλοφορίας: από τη στιγμή που η κλίμακα στηρίχθηκε στις εκπομπές, τα οχήματα που έπεφταν σε δυσμενή ζώνη έχασαν αγοραστές πολύ πριν χάσουν τα χρόνια τους. Το τεκμήριο λειτουργεί με τον ίδιο μηχανισμό, με μια διαφορά που το κάνει βαρύτερο: πλήττει δυσανάλογα τους αγοραστές με χαμηλότερο δηλωθέν εισόδημα, που είναι ακριβώς η δεξαμενή αγοραστών ενός μεταχειρισμένου δέκα ετών.

Πρακτικά, αν σκέφτεστε να πουλήσετε ένα όχημα με υψηλές εκπομπές, ο χρόνος δεν είναι ουδέτερος: κάθε χρονιά που περνά προσθέτει έναν ακόμη κύκλο δηλώσεων στον οποίο οι υποψήφιοι αγοραστές συνειδητοποιούν την επιβάρυνση. Και αν σκέφτεστε να αγοράσετε, το γραμμάριο CO2 στην άδεια κυκλοφορίας αξίζει έναν έλεγχο πριν, όχι μετά.